Deze week bezochten de Liberale Dierenvrienden een locatie van Zonvarken samen met Renate den Hollander, VVD-woordvoerder voor dierenwelzijn, landbouw, natuur en voedsel in de Tweede Kamer en Suzanne Zwart, VVD- Statenlid in Noord-Brabant.
Zonvarken is een innovatief Nederlandse concept dat laat zien hoe varkens op een andere manier kunnen worden gehouden. Met meer aandacht voor hun welzijn, maar ook voor duurzaamheid, de omgeving en een eerlijk verdienmodel voor de boer.
In de boerderijen van Zonvarken leven de varkens in kleine groepen met veel ruimte en kunnen ze altijd naar buiten. Hierdoor kunnen de dieren meer hun natuurlijke gedrag vertonen, zoals wroeten, spelen en rusten in een kalme omgeving. Het concept wijkt daarmee af van de gangbare varkenshouderij, waarin efficiëntie en schaal(vergroting) vaak centraal staan. Bij Zonvarken ligt de nadruk juist op kwaliteit, dierwaardigheid en een goede balans tussen landbouw, natuur en omgeving.
Tijdens ons bezoek kregen we een inkijkje in hoe deze vorm van houderij in de praktijk werkt. Tegelijk werd duidelijk dat pionieren in de veehouderij niet zonder uitdagingen is. Innovatieve concepten lopen vaak vooruit op bestaande regels en systemen. Veel wet- en regelgeving, vergunningverlening en subsidies zijn nog ingericht op gangbare modellen.
Ook op financieel en organisatorisch vlak vraagt een dergelijk concept veel doorzettingsvermogen. Hogere investeringskosten, het ontwikkelen van een markt voor duurzamer geproduceerd vlees en het organiseren van een passende keten zijn vraagstukken waar de ondernemers van Zonvarken mee te maken krijgen.
Wat motiveert is dat – vaak jonge – boeren met dit soort modellen aan de slag gaan. Het beleid van de overheid geeft niet altijd houvast. Dat de boeren van Zonvarken de vlucht naar voren hebben genomen om een vorm van varkenshouderij te ontwikkelen die integraal antwoord geeft op de verschillende opgaven die op hun erf samenkomen – dierenwelzijn, klimaat, natuur, verdienmodel – vinden wij bewonderenswaardig!
Zij maken de sector klaar voor de toekomst omdat zij zien dan de standaard manier van varkenshouder aanpassingen behoeft.
Het bezoek maakte duidelijk dat ondernemerschap en innovatie een belangrijke rol spelen in de doorontwikkeling van de veehouderij. Initiatieven zoals Zonvarken bevestigen dat er gezocht wordt naar nieuwe manieren om landbouw, dierenwelzijn en economische haalbaarheid met elkaar te verbinden.
Aan de politiek de taak om randvoorwaarden zo in te richten dat dierwaardige boeren en houderijsystemen verder op kunnen schalen. Wanneer de overheid ruimte biedt voor experimenten en innovatie, regelgeving beter aansluit op nieuwe systemen, en duurzame initiatieven toegang vinden tot passende financiering en subsidies, kunnen boeren verder – en daar profiteren dan dus ook de dieren van.
Voor ons was het bezoek een waardevolle kennismaking met een initiatief dat laat zien dat vernieuwing in de veehouderij mogelijk is. Onze gesprek met de ondernemers onderstreepte het belang dat zij de kans krijgen om nieuwe wegen in te slaan. We danken hen voor de gastvrijheid en hun toelichtingen, en Renate voor haar aanwezigheid en nieuwsgierigheid!
Vorige week debatteerde Renate met de nieuwe minister en staatssecretaris over de landbouwbegroting. Kijk haar inbreng hier terug.
De tweede helft van het debat, met de antwoorden van de bewindspersonen, is aanstaande donderdag.