Een jaar geleden wond Thom van Campen zich er in de Tweede Kamer over op: beelden van varkensmishandeling met stroomstoten verdienden ‘de grootst mogelijke afkeuring,’ hield hij toenmalig minister van Landbouw Piet Adema (CU) voor.
Bijna de voltallige Tweede Kamer had twee jaar eerder een motie van Van Campen en Leonie Vestering (PvdD) aangenomen om stroomstootapparaten, of tasers, ‘spoedig’ te verbieden. Alleen Forum voor Democratie stemde tegen.
Adema deelde de afschuw van de VVD en bereidde een totaalverbod op het gebruik van stroomstootapparatuur in de veehouderij voor. Tot nu toe is het gebruik onder strenge voorwaarden toegestaan, maar uit drone- en undercoverbeelden van Varkens in Nood blijkt bij herhaling dat die regels niet worden nageleefd.
De tijd dringt
Toch wilde Femke Wiersma (BBB) na haar aantreden als minister in 2024 nog een keer met de sector in gesprek over alternatieven. Gesprekken die Adema ook al had gevoerd.
Dat schoot de VVD, maar ook linkse partijen, NSC en PVV, in het verkeerde keelgat. ‘Dat wapen zou dus wel gebruikt mogen worden tegen onschuldige, weerloze dieren,’ raasde Dion Graus (PVV). ‘Dat is te gek voor woorden!’ Op aandringen van wederom bijna de voltallig landbouwcommissie van de Tweede Kamer — alleen BBB wilde bij nader inzien geen verbod — beloofde Wiersma er werk van te gaan maken.
Meer dan een jaar later is het verbod er nog steeds niet. Terwijl het dit voorjaar al bij de Europese Commissie is genotificeerd, en geen van de andere lidstaten op- of aanmerkingen had. (Voor diertransporten gelden Europese regels. Als een lidstaat strenger wil zijn, moet het de andere 26 een kans geven om daar bezwaar tegen te maken.)
Ook de Raad van State had nauwelijks commentaar, alleen een verhelderende vraag of het verbod alleen op primaire bedrijven of ook in verzamelcentra zou gelden.
Om het verbod op 1 januari 2026 in te voeren, moet Wiersma deze of uiterlijk volgende week de ministerraad meekrijgen.
Goed dus dat de nieuwe Tweede Kamer haar dinsdagavond ter verantwoording riep. Het was meteen een kans voor Renate den Hollander, die de portefeuilles dierenwelzijn, landbouw en natuur van Van Campen heeft overgenomen, om vanuit haar eigen ervaring als dierenarts nog maar eens te benadrukken waarom stroomstootapparaten wreed en onnodig zijn.
Pijn, stress en vaak onnodig
‘Als dierenarts ben ik goed bekend met het stroomstootapparaat, of de veeprikker, zoals het ook wel wordt genoemd,’ zei Renate in haar maidenspeech.
Uit ervaring weet ik dan ook dat het apparaat aantoonbaar onnodige pijn, stress en angst bij dieren veroorzaakt. Die pijn, stress en angst is vaak onnodig, want een dier dat echt niet kan staan of niet weg kan uit een bepaalde situatie, heeft geen enkele baat bij een stroomstoot.
Toen André Flach (SGP) verwees naar geluiden ‘vanuit de sector zelf, namelijk dat het in bepaalde situaties echt een heel nuttig hulpmiddel is,’ vroeg Renate haar collega in te denken dat hij zelf in een stressvolle situatie zit, een richting in wordt gedreven waar hij liever niet heen wil, en dan een stroomstoot krijgt.
Zou u daar meer of minder stress van krijgen? Zou u dan meer of minder coöperatief worden daarbij?
Die opmerking gaf ook Flach te denken.
‘Walgelijk’
Demissionair minister Wiersma antwoordde op de vragen van de Kamer dat zij ‘alle benodigde stappen’ zet om het verbod op 1 januari in te voeren. ‘En ik zie geen enkele reden waarom dat niet zou lukken.’
Bij WNL zei Wiersma vorige week nog dat een verbod op tasers van haar niet hoeft: ‘Ik denk dat het in sommige situaties met grote dieren een hulpmiddel kan zijn.’ In het debat sloeg de minister toch een iets andere toon aan:
Als ik die beelden zie van hoe deze drijfmiddelen gewoon worden misbruikt en echt verkeerd worden toegepast… Weet je, ik vind dat ook walgelijk.
Verbod niet in slachthuizen
Het liefst zouden wij ook een verbod op stroomstootapparatuur in slachthuizen zien. Maar dat blijkt lastig. Waar de Europese transportverordening ruimte laat voor lidstaten om zelf strengere regels te maken, biedt de verordening inzake de bescherming van dieren bij het doden (ook wel ‘slachtverordening’ genoemd) die ruimte niet.
Gebruik door veeartsen blijft, ook onder het aangescherpte verbod, in Nederland toegestaan.